ණය උගුලෙන් ගොඩ එන්න සහ මූල්‍ය නිදහස දිනාගන්න ප්‍රායෝගික පියවර 5ක්
ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින උද්ධමනය, ඉහළ යන ජීවන වියදම සහ පොලී අනුපාතික හමුවේ බොහෝ පවුල් සහ තරුණ තරුණියන් ණය උගුලකට (Debt Trap) හිරවී සිටිති. ජීවන වියදම පියවා ගැනීමට, හදිසි අවශ්‍යතා සඳහා හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත් (Credit Cards) භාවිත කිරීම නිසා මසින් මස ණය කඳුගැසී යයි. "Salli ithuru karana krama" ගැන සිතීමටත් පෙර, පළමුව ඔබව බඳවාගෙන ඇති මෙම ණය උගුලෙන් නිදහස් වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ණය බරින් පීඩා විඳින ඕනෑම කෙනෙකුට ක්‍රමානුකූලව සහ සාර්ථකව ණයෙන් මිදී මූල්‍ය නිදහස ළඟා කරගත හැකි ප්‍රායෝගික පියවර 5ක් මෙන්න.
1.ඔබේ සියලුම ණය ලැයිස්තුගත කර සවිස්තරාත්මක විගණනයක් කිරීම
ණය උගුලෙන් ගොඩ ඒමේ පළමු සහ වැදගත්ම පියවර වන්නේ ඔබ දැනට කාට කොපමණ මුදලක් ගෙවීමට ඇත්ද යන්න පැහැදිලිව දැන ගැනීමයි. කුඩා ණය, මිතුරන්ගෙන් ගත් මුදල්, බැංකු පුද්ගලික ණය, සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ශේෂයන් සියල්ල එකම ලැයිස්තුවකට ලියන්න. එක් එක් ණය සඳහා අය වන පොලී අනුපාතය (Interest rates) සහ මාසික අවම ගෙවීම් (Minimum payments) වෙනම සටහන් කරගන්න. බොහෝ දෙනෙක් ණය ප්‍රමාණයට බිය වී ඒවා මගහරිති. නමුත් සියලු ණය එක තැනකට ගෙන බැලීමෙන් ඔබට ඒවා පාලනය කරගැනීමට අවශ්‍ය මානසික පැහැදිලිකම ලැබෙනු ඇත.
2.ණය පියවීමේ උපායමාර්ගයක් තෝරා ගැනීම: Snowball හෝ Avalanche
ඔබ සතුව ණය කිහිපයක් තිබේ නම්, ඒවා එකවර පියවීම අපහසුය. මෙහිදී ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් ක්‍රමවේද දෙකෙන් එකක් තෝරාගත හැක:
Debt Snowball ක්‍රමය: මෙහිදී ඔබේ කුඩාම ණය මුදල පළමුව සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙවා නිදහස් වේ. ඉතිරි ණය සඳහා අවම මුදල් ගෙවමින් කුඩා ණය එකින් එක සම්පූර්ණ කරමින් ඉදිරියට යයි. මෙය මනෝවිද්‍යාත්මකව ඔබට විශාල ධෛර්යයක් ගෙන දෙයි.
Debt Avalanche ක්‍රමය: මෙහිදී වැඩිම පොලියක් අය කරන ණය (උදා: ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ණය හෝ ක්ෂණික ණය) පළමුව සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙවා දමයි. මෙමගින් ඔබට දිගුකාලීනව පොලියට ගෙවීමට සිදුවන විශාල මුදලක් ඉතිරි කරගත හැක.
3.නව ණය ගැනීම් සම්පූර්ණයෙන්ම නවතා දැමීම සහ වියදම් කපා හැරීම
ණය උගුලෙන් ගොඩ ඒමට උත්සාහ කරන අතරතුරම නැවතත් අලුතින් ණය වීම හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් භාවිත කිරීමෙන් සිදුවන්නේ ඔබ පතුලක් නැති වලක පය තැබීමයි. ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත් තාවකාලිකව භාවිතයෙන් ඉවත් කරන්න. ඔබේ මාසික බජට් එක දැඩි විනයකට යටත් කර, පිටතින් කෑම ගැනීම, අනවශ්‍ය විනෝද චාරිකා සහ ප්‍රයෝජනයට නොගන්නා ඩිජිටල් දායකත්වයන් (Subscriptions) වහාම කපා හරින්න. එම ඉතිරි වන මුදල් සියල්ල ඔබ තෝරාගත් ණය පියවීමේ ඉලක්කය සඳහාම යොමු කරන්න.
4.අමතර ආදායම් මාර්ගයක් (Side Income) නිර්මාණය කර ගැනීම
වත්මන් ලංකාවේ පවතින ආදායම් මට්ටම සමඟ ප්‍රධාන පඩියෙන් පමණක් ජීවත් වෙමින් ණය ගෙවීම අතිශයින් අභියෝගාත්මක විය හැක. එම නිසා සති අන්තයේ හෝ නිවාඩු වේලාවන්හිදී Freelancing, ඔන්ලයින් ව්‍යාපාර, ටියුෂන්, හෝ වෙනත් කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාරයක් (Side Hustle) ආරම්භ කර අමතර ආදායමක් උපයා ගන්න. විශේෂ නීතියක් ලෙස, ඔබේ ප්‍රධාන වැටුපෙන් එදිනෙදා වියදම් පියවා ගන්නා අතර, Side Income එකෙන් උපයන සම්පූර්ණ මුදල කෙලින්ම ඔබේ ණය පියවීම සඳහා පමණක්ම භාවිත කරන්න.
5.හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) ගොඩනගා ණය නොවන සංස්කෘතියකට පිවිසීම
බොහෝ අය ණය උගුලට හිරවීමට ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ හදිසි අවස්ථාවකදී අතේ මුදල් නොමැති වීම නිසා ණය වීමට සිදුවීමයි. ණය සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙවා අවසන් වූ පසු, නැවත එම වළට වැටීම වැළැක්වීම සඳහා මාස 3ක හෝ 6ක ජීවන වියදමට සරිලන හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) වෙනම ගිණුමක ගොඩනගා ගන්න. මෙම අරමුදල තිබීම නිසා අනාගතයේ හදිසි වෛද්‍ය හෝ අනපේක්ෂිත වියදමක් පැමිණි විට නැවතත් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් හෝ පොලී ණය වෙත යෑමේ අවශ්‍යතාව මගහැරී යනු ඇත.