විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට සහ තරුණයන්ට මුදල් කළමනාකරණය (Money Management Tips) කරගන්නේ කොහොමද?
විශ්වවිද්යාලයට ඇතුළත් වීම හෝ රැකියාවකට යොමු වීම යනු තරුණ ජීවිතයේ ලැබෙන විශාලම නිදහසකි. නමුත් දෙමාපියන්ගෙන් ලැබෙන දීමනාව (Allowance) හෝ පළමු වැටුප ලැබුණු සැනින් එය වියදම් කර මාසය මැදදී අමාරු වැටීමට බොහෝ දෙනෙකුට සිදුවේ. "University student budget management" හෝ "Money management tips in Sinhala" ගැන නිසි අවබෝධයක් නොමැති වීම නිසා බොහෝ තරුණයන් විශ්වවිද්යාල කාලය අවසන් වන විට දැඩි ආර්ථික අපහසුතාවන්ට මුහුණ දෙති. තරුණ වියේදීම මූල්ය විනය (Financial discipline) ගොඩනගා ගනිමින් අනාගතය සාර්ථක කර ගැනීමට උපකාරී වන ප්රායෝගික පියවර 5ක් මෙන්න.
1.ලැබෙන ආදායම නිසි පරිදි කොටස්වලට බෙදා ගැනීම (The 50/30/20 Rule)
ඔබට ලැබෙන මාසික දීමනාව හෝ වැටුප ලැබුණු විගස එය එකම ගිණුමක තබා වියදම් කිරීමෙන් මුදල් ඉතිරි කරගත නොහැක. එය පහත පරිදි කොටස් තුනකට බෙදා ගන්න:
අත්යවශ්ය වියදම් (50%): නවාතැන් ගාස්තු, ආහාර, බස් ගාස්තු සහ අධ්යාපන වියදම් සඳහා පමණක් මෙම මුදල් වෙන් කරන්න.
පුද්ගලික අවශ්යතා (30%): විනෝද වීම, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ මිතුරන් සමඟ බාහිරට යෑම සඳහා මෙම කොටස යොදා ගන්න.
ඉතුරුම් සහ ආයෝජන (20%): කිසිම විටෙක මඟ නොහැරිය යුතු කොටස මෙයයි. කුඩා මුදලක් වුවද අනාගතය වෙනුවෙන් ඉතිරි කරන්න.
2.දිනපතා වියදම් සටහන් කර ගැනීම (Tracking Daily Expenses)
දිනපතා තේ එකකට, ෂෝට්ඊට් එකකට හෝ අනවශ්ය ඩාටා පැකේජයකට වියදම් වන රුපියල් කීයක්ද යන්න දවස අවසානයේදී සිතා බලන්න. Spendee, Monefy හෝ සරල පොතක ඔබේ දෛනික වියදම් ලියා තබන්න. කුඩා මුදල් ප්රමාණයක් ලෙස පෙනුනද, මසක් පුරා එකතු වන විට එය විශාල මුදලකි. වියදම් ට්රැක් කිරීම මඟින් ඔබේ සල්ලි යන්නේ කොතැනටද යන්න පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගත හැක.
3.විශ්වවිද්යාල ජීවිතයේදී Side Income එකක් ගොඩනගා ගැනීම
දෙමාපියන්ගෙන් ලැබෙන මුදලින් පමණක් ජීවත් වීම වර්තමාන උද්ධමනය හමුවේ අතිශයින් දුෂ්කරය. නිදහස් කාලය (Free time) අපතේ නොහැර ඩිජිටල් කුසලතාවක් භාවිතයෙන් අමතර ආදායමක් (Side income) උපයා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. Content writing, Graphic designing, Video editing, Online tutoring හෝ Programming වැනි කුසලතාවක් දියුණු කරගැනීම මඟින් ස්වාධීනව මුදල් උපයා ගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇත. මෙමඟින් මූල්යමය වශයෙන් දෙමාපියන් මත යැපීම අවම කරගත හැක.
4.ණය සහ ක්රෙඩිට් කාඩ් උගුල් වලින් ෂෝට්-කට් නොසෙවීම
නවීන තාක්ෂණය සමඟ ක්ෂණික ණය ලබා දෙන ඇප්ස් සහ ක්රෙඩිට් කාඩ් භාවිතය තරුණ අතර ජනප්රියය. නමුත් ආදායමක් නොමැතිව හෝ ස්ථාවර රැකියාවක් නොමැතිව ණය ගැනීම යනු ඔබම වළක් කපා ගැනීමකි. "Buy now, pay later" පහසුකම් මඟින් අනවශ්ය විලාසිතා හෝ දුරකථන මිලදී ගැනීමෙන් වළකින්න. ණය උගුලකට හිර වූ විට එයින් ගොඩ ඒම ඉතා අසීරු බැවින්, අතේ ඇති මුදලට පමණක් සීමා වීමට පුරුදු වන්න.
5.හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) සහ කුඩා ඉතුරුමක් ඇරඹීම
විශ්වවිද්යාල සිසුවෙකු වුවද, හදිසි වෛද්ය අවශ්යතාවක් හෝ වෙනත් අනපේක්ෂිත වියදමක් සඳහා රුපියල් 5,000ක් හෝ 10,000ක් ළඟ තබා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. බැංකුවක හෝ ඩිජිටල් ගිණුමක කුඩා මුදලින් ඉතිරිකිරීම් ආරම්භ කරන්න. අද ඔබ අරඹන කුඩා ඉතිරිය, අනාගතයේදී ඔබට විශාල ශක්තියක් වනු ඇත.