කොටස් වෙළඳපොළේ ආයෝජනය ආරම්භ කරන්නේ කෙසේද? (Colombo Stock Exchange Beginners Guide)

ශ්‍රී ලංකාවේ කොටස් වෙළඳපොළේ (CSE) ආයෝජනය ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය මූලික පියවර, CDS ගිණුමක් විවෘත කරන ආකාරය, සහ මූලික විශ්ලේෂණ (Fundamental Analysis) හරහා නිවැරදි සමාගම් තෝරාගන්නා ආකාරය පිළිබඳව මාර්ගෝපදේශයකි.

බැංකුවක මුදල් තැන්පත් කරනවාට වඩා ඉහළ ප්‍රතිලාභයක් ලබා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව තුළ තිබෙන හොඳම ක්‍රමයක් තමයි කොටස් වෙළඳපොළ ආයෝජනය (Share market investment). නිවැරදි දැනුමකින් තොරව Share market Sinhala වීඩියෝ පමණක් බලා ආයෝජනයට පිවිසීම අවදානම් විය හැක. එබැවින්, කොළඹ කොටස් වෙළඳපොළේ (Colombo Stock Exchange) සාර්ථකව ගමනක් ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍ය ප්‍රායෝගික පියවර මෙන්න. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානය වන කොළඹ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (World Trade Center) තුළ තමයි කොළඹ කොටස් වෙළඳපොළ (CSE) පිහිටා තිබෙන්නේ.

1. CDS ගිණුමක් ආරම්භ කිරීම (How to open a CDS account)

කොටස් මිලදී ගැනීමට සහ විකිණීමට නම්, ඔබට මධ්‍යම තැන්පතු ක්‍රමයේ (Central Depository System - CDS) ගිණුමක් තිබීම අනිවාර්ය වේ. මෙය බැංකු ගිණුමක් වැනිය; වෙනසකට ඇත්තේ මුදල් වෙනුවට ඔබේ කොටස් (Shares) එහි තැන්පත් වීමයි.

CDS ගිණුමක් කෙලින්ම CSE එකෙන් විවෘත කළ නොහැක. ඒ සඳහා බලයලත් කොටස් තැරැව්කාර සමාගමක් (Stockbroker) හරහා යා යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස Asha Securities, Bartleet Religare, හෝ NDB Securities වැනි ආයතනයක් හරහා ඔබට නොමිලේම මෙම ගිණුම විවෘත කළ හැක. බොහෝ තැරැව්කාර සමාගම් දැන් අන්තර්ජාලය හරහාම (Online) ගිණුම් විවෘත කිරීමේ පහසුකම ලබා දී ඇත.

2. මූලික ආයෝජනය යෙදවීම

කොටස් වෙළඳපොළේ ආයෝජනය කරන්න ලොකු මුදලක් අවශ්‍ය නැහැ. රුපියල් 1,000 කින් වුණත් ඔබට ආරම්භ කළ හැකියි. කෙසේ වෙතත්, සාර්ථක ප්‍රතිලාභයක් සඳහා රුපියල් 5,000 - 10,000 ත් අතර මුදලකින් ආරම්භ කර, මාසිකව සුළු මුදලක් (Monthly contribution) එකතු කිරීම වඩාත් සුදුසුය (Salli ithuru karana krama වලට වඩා මෙය දිගුකාලීනව ලාභදායකයි).

3. මූලික දර්ශක (Fundamental Metrics) හඳුනාගැනීම

කොටස් මිලදී ගැනීමට පෙර සමාගමේ මූල්‍ය තත්ත්වය විශ්ලේෂණය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා ප්‍රධාන දර්ශක කිහිපයක් භාවිතා කරයි:

1) P/E Ratio (Price-to-Earnings Ratio): සමාගමේ ලාභයට සාපේක්ෂව කොටසේ මිල කොපමණද යන්න පෙන්වයි. අඩු P/E අගයක් ඇති සමාගම් බොහෝවිට ලාභදායක ආයෝජන වේ.

2) EPS (Earnings Per Share): එක් කොටසක් සඳහා සමාගම කොපමණ ලාභයක් උපයනවාද යන්න. EPS අගය වසරින් වසර වර්ධනය වන සමාගම් තෝරාගන්න.

3) NAV (Net Asset Value): සමාගමේ සැබෑ වත්කම් වටිනාකම.

4. ආයෝජනය කිරීම සහ කළමනාකරණය

ගිණුම සක්‍රිය වූ පසු, තැරැව්කාර සමාගම මගින් ඔබට Trading App එකක් හෝ Web Platform එකක් ලබා දෙනු ඇත (උදා: Atrad, DirectFN). එමගින් ඔබටම කොටස් මිලදී ගැනීම් සහ විකිණීම් කළ හැක. කොටස් වෙළඳපොළේ විවිධ පැතිකඩයන් පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට පහත රූප සටහන් බලන්න.