අනවශ්‍ය වියදම් නිසා ඔබේ පඩිය ඉවර වෙන්නේ කොහොමද? (How does your salary get used up due to unnecessary expenses?)

ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින ආර්ථික වාතාවරණය හමුවේ බොහෝ දෙනෙකුට මුහුණ දීමට සිදුවන ප්‍රධානම ගැටළුවක් වන්නේ පඩිය ලැබී දින කිහිපයක් යද්දී ගිණුමේ ශේෂය බිංදුවට වැටීමයි. බැලූ බැල්මට පෙනෙන්නේ ජීවන වියදම අධික වීම නිසා මුදල් මදි වන බවකි. නමුත් සැබෑ ලෙසම අපේ මුදල් අතුරුදහන් වන්නේ අප නොදැනුවත්වම සිදු කරන කුඩා, අනවශ්‍ය වියදම් (Unnecessary Expenses / Money Leaks) නිසාය. "Salli ithuru karana krama" ගැන සිතන විට, මුලින්ම කළ යුත්තේ අපේ මුදල් අපතේ යන මාර්ග පාලනය කර ගැනීමයි. මෙම ලිපියෙන් ඔබේ අනවශ්‍ය වියදම් කපා හැරී සාර්ථකව මුදල් ඉතිරි කරගැනීමට උදව් වන ප්‍රායෝගික ක්‍රම 7ක් සාකච්ඡා කෙරේ.

1.දිනපතා කරන සියලුම වියදම් සටහන් කරගැනීම (Expense Tracking)

අනවශ්‍ය වියදම් පාලනය කිරීමේ පළමු හා වඩාත්ම වැදගත් පියවර වන්නේ ඔබ දිනකට වියදම් කරන සෑම රුපියලක්ම සටහන් කර ගැනීමයි. තේ එකක් බීමට, බස් එකේ යාමට හෝ කුඩා කෑම වේලකට වියදම් වන සුළු මුදල් මාසය අවසානයේ විශාල එකතුවක් බවට පත්වේ. මේ සඳහා ස්මාර්ට්ෆෝන් එකේ Spendee හෝ Monefy වැනි Budget Tracking ඇප් එකක් භාවිත කරන්න. නැතහොත් කුඩා පොතක දිනපතා වියදම් ලියන්න. මාසය අවසානයේ මෙම සටහන් පරීක්ෂා කිරීමේදී ඔබේ මුදල් නිකරුණේ අපතේ යන තැන් ඔබටම පැහැදිලි වනු ඇත.

2.අවශ්‍යතා (Needs) සහ අභිමතයන් (Wants) අතර වෙනස හඳුනා ගැනීම

අපි බොහෝ විට මුදල් වියදම් කරන්නේ ජීවත් වීමට අත්‍යවශ්‍ය දේවල් සඳහා පමණක් නොවේ. ජීවිතය පහසු කරවන හෝ තාවකාලික සතුට ලබා දෙන දේවල් සඳහා විශාල මුදලක් නාස්ති වේ. ආහාර, නිවාස, ප්‍රවාහනය සහ සෞඛ්‍යය යනු අත්‍යවශ්‍යතා (Needs) වේ. නමුත් අලුත්ම මාදිලියේ ඇඳුම්, නිතර පිටතින් කෑම ගැනීම, සහ නවතම ජංගම දුරකථන පසුපස හඹා යාම යනු අභිමතයන් (Wants) වේ. සාප්පු සවාරියක් යාමට පෙර ඔබට මෙය සැබවින්ම අවශ්‍යද (Need) නැතහොත් ඔබේ වුවමනාවක් පමණක්ද (Want) යන්න ඔබෙන්ම ප්‍රශ්න කර බලන්න.

3."24-Hour Rule" හෙවත් පැය 24ක නීතිය භාවිත කිරීම

ඔබ අන්තර්ජාලය හරහා හෝ සාප්පුවකට ගිය විට මිලදී ගැනීමට සිතෙන යම් භාණ්ඩයක් දුටු විගස එය ක්ෂණිකව මිලදී ගැනීමෙන් වළකින්න. මෙවැනි ආවේගශීලී මිලදී ගැනීම් (Impulse Buying) නිසා මාසික බජට් එක සම්පූර්ණයෙන්ම අწරුག་ු විය හැක. යම් මිල අධික භාණ්ඩයක් මිලදී ගැනීමට සිතෙන විට අවම වශයෙන් පැය 24ක් හෝ දින කිහිපයක් කල් ගන්න. මෙම කාලය තුළ ඔබේ මනස සන්සුන් වන අතර, එය ඔබට ඇත්තෙන්ම අවශ්‍ය දෙයක්ද නැද්ද යන්න තර්කානුකූලව සිතා බැලීමට අවස්ථාව ලැබෙයි. බොහෝ අවස්ථාවල පැය 24කට පසු එම භාණ්ඩය මිලදී ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ඔබට නැති වී යනු ඇත.

4.බඩු මිලදී ගැනීමට යාමට පෙර Shopping List එකක් සකස් කිරීම

සුපිරි වෙළඳසැලකට (Supermarket) හෝ සතිපොළට යාමට පෙර මිලදී ගත යුතු අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍යවල ලැයිස්තුවක් (Shopping List) කල්තියා සකසා ගන්න. කිසිවිටෙකත් හිස් බඩින් හෝ ලැයිස්තුවක් නොමැතිව සුපිරි වෙළඳසැල් වෙත නොයන්න. ලැයිස්තුවක් නොමැතිව ගිය විට එහි ඇති විවිධ ආකර්ෂණීය භාණ්ඩ සහ වට්ටම් දැකීමෙන් අනවශ්‍ය දේවල් කරත්තයට දමා ගැනීමට ඇති නැඹුරුව වැඩිය. ලැයිස්තුවට පමණක් සීමා වී බඩු මිලදී ගැනීමෙන් අනවශ්‍ය වියදම් විශාල ප්‍රමාණයක් වළක්වා ගත හැක.

5.දායකත්ව සේවාවන් (Subscriptions & Data Packages) සමාලෝචනය කිරීම

අපගේ මාසික වියදම් අතරින් නිහඬවම මුදල් කපා හරින තවත් මාර්ගයක් වන්නේ භාවිත නොකරන අන්තර්ජාල දත්ත පැකේජ, ස්ට්‍රීමිං සේවාවන් (Netflix, Disney+ වැනි), සහ විවිධ ජංගම දුරකථන යෙදුම් දායකත්වයන්ය. ඔබ සැබවින්ම භාවිත නොකරන එහෙත් මාසිකව මුදල් කපා හරින ස්වයංක්‍රීය දායකත්වයන් තිබේදැයි පරීක්ෂා කර ඒවා වහාම අවලංගු කරන්න. එමගින් සෑම මාසයකම ඉතිරි වන මුදල සෘජුවම ඔබේ ඉතුරුම් ගිණුමට හෝ හදිසි අරමුදලට (Emergency Fund) බැර කරගත හැක.

6.නිවසේම පිළියෙළ කළ ආහාර සහ බීම භාවිතය වැඩි කිරීම

රැකියාවට හෝ අධ්‍යාපන කටයුතුවලට යන විට දිනපතා හෝටුවලින් කෑම ගැනීම සහ පිටතින් තේ හෝ කෝපි පානය කිරීම මගින් මාසයකට විශාල මුදලක් අපතේ යයි. වර්තමාන බඩු මිල සමඟ පිටත ආහාරවල මිල අහස උසට ගොස් ඇත. හැකි සෑම විටම නිවසේම සාදාගත් ආහාර වේලක් හෝ දිවා ආහාර පෙට්ටියක් (Lunch box) රැගෙන යාම පුරුදු කරන්න. මෙම සරල වෙනස මගින් ඔබේ මාසික වියදමින් සැලකිය යුතු කොටසක් ඉතිරි කරගත හැකි අතර එය ඔබේ සෞඛ්‍යයටත් ඉතා ගුණදායකය.

7."Pay Yourself First" ක්‍රමය අනුගමනය කිරීම

අනවශ්‍ය වියදම් පාලනය කිරීමේ අවසාන සහ වඩාත්ම සාර්ථක රහස වන්නේ පඩිය ලැබුණු සැනින්ම ඉතිරි කළ යුතු මුදල වෙනම වෙන් කරවා ගැනීමයි. සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් කරන්නේ මාසය පුරා වියදම් කර අවසානයේ ඉතිරි වන මුදල ඉතිරි කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. නමුත් බහුතරයකට මාසය අන්තිමට ඉතිරි වන්නේ කිසිවක් නොවේ. එම නිසා පඩිය වැටුණු විගස 10%ක් හෝ 20%ක් වෙනත් ගිණුමකට ස්වයංක්‍රීයව මාරු වන සේ Standing Order එකක් සකස් කරන්න. ඉතිරි වන මුදලින් පමණක් මාසය ගෙන යාමට හුරුවීමෙන් අනවශ්‍ය වියදම් ස්වයංක්‍රීයව පාලනය වේ.